Sharon Dogar heeft met dit boek een geslaagde poging ondernomen, om in de huid te kruipen van Peter van Pels, de jongen die samen met zijn ouders, Fritz Pfeffer en de familie Frank een groot deel van de Tweede Wereldoorlog zat ondergedoken in het Achterhuis van een kantoorpand in Amsterdam. Zo getrouw mogelijk probeert ze vanuit zijn gezichtspunt, de gebeurtenissen, die zich daar hebben afgespeeld, te reconstrueren; aan de hand van de dagboeken van Anne Frank. Ze geeft hiermee hem en (door middel van zijn fictieve vriendinnetje Liese) talloze weggevoerde Joden, een stem.

De rauwe beschrijvingen van de toestanden in de veewagon van de allerlaatste trein die uit Westerbork vertrok; de erbarmelijke omstandigheden in het concentratiekamp van Auschwitz en de uitputtingsslag tijdens de dodenmars naar Mauthausen tarten ieders voorstellingsvermogen en toch kun je er niet omheen dat deze dingen echt zijn gebeurd. Voor Dogar staat Peter symbool voor de ervaringen van alle mensen, die dit lot samen met hem hebben ondergaan.

Eind augustus 2015 was ik zelf in Auschwitz, in een hete Poolse nazomer en ik was verbaasd over wat ervan geworden is: Een bijna ordinaire toeristische attractie. Maar nog meer verbijsterd natuurlijk, en dat is juist waarom iedereen daarheen wil, om daadwerkelijk een glimp op te vangen van alles wat zich hier ooit heeft afgespeeld.

Fragment uit De jongen in het Achterhuis:

“ARBEIT MACHT FREI”. Dat is wat er boven de ingang staat.
Het gerucht ging dat er in een van de kampen elke dag een Jood aan het hek werd opgehangen. Elke dag een nieuwe. We geloofden het allemaal. We geloofden het omdat het al niet meer ondenkbaar was. We gaven geen commentaar. We kreunden en gingen verder, stap na stap………..We zullen in de regen en in de sneeuw staan. In de nevel en in de mist. In de zon en in het stof. In de hagel.
Ik zal met vier mannen een rij vormen, die deel uitmaakt van tien rijen, die deel uitmaken van honderd, duizend, een miljoen rijen. Hoeveel van ons worden geteld en hoeveel keer? ……..
Er was in Auschwitz slechts een weg naar de vrijheid.
Dat was je eigen keuze voor de dood……… op de enige manier die er is overgebleven-in het schrikdraad.

Maar is het mogelijk voor jou, daarbuiten, om het te begrijpen, zelfs al kloppen de woorden? Spreken we dezelfde taal? ….

“Zeg het”, fluistert Anne.
“Maar waarom? ”
“Omdat werk geen vrijheid geeft, maar woorden wel. “

Geef de vrijheid door op 5 mei!

Groet SH

ISBNnummer 978 90 261 6002 8 Uitgeverij De Fontein, Utrecht

 — Deze blogpost bevat een affiliatie link. Dat betekent dat wanneer jij via deze link een aankoop doet, wij een klein percentage van het aankoopbedrag krijgen. Dit kost je niks extra’s maar je steunt mefrouw hier wel mee. Heel veel dank hiervoor! —