Mijn ouders vonden laatst een brief terug van mijn grootmoeder, mijn moeders moeder in dit geval, gedateerd te Stavoren op 4 april 1955; vijf dagen na hun eigen bruiloft dus. Zij waren toen net verhuisd naar het verre Vlieland en de enige vorm van communicatie verliep per post.

Een aantal dingen aan die brief vallen me onmiddellijk op: het keurig nette, maar priegelige handschrift van mijn grootmoeder, in een toch heel andere stijl dan dat van de generatie na haar en dat hij in het Nederlands is geschreven, terwijl ze onderling altijd (stads-) Fries spraken.

Het zijn drie blaadjes vol, zes genummerde kantjes dichtbeschreven papier waarop ze verhaalt over de drukte en de aanloop in de dagen na de trouwerij, hoe geweldig iedereen die dag gevonden had en dat ze haar best heeft gedaan om het huis zo snel mogelijk weer aan kant te krijgen nadat alle logees, waaronder mijn moeders zuster en de kleine Sietske, nu allebei reeds lang gestorven, weer vertrokken waren….

Ze spreekt haar waardering uit voor mijn vader en zijn ouders en hoe blij ze is dat hij er bij is gekomen in de familie, maar ook hoezeer ze nu mijn moeder mist, haar lieveling, het samen spelletjes doen, de gesprekken en de gezelligheid. En hoe fijn ze het vond dat mijn moeder hulp had gekregen bij het schoonmaken van het nieuwe huis.

Bij mijn ouders roept deze brief weemoed en herkenning op, bij alle namen, die genoemd worden en de sfeerbeelden bij de tijd die geschetst wordt, maar mij zegt het ook nog wat anders. Hier spreekt een warme liefdevolle vrouw, die met al die vrolijke verhalen iets probeert te verhullen: want; toen mijn grootvader weer naar zijn werk was, de visite de deur uit en de rust was weergekeerd, op het moment dat zij die brief schreef, had ze last van maar een ding: het legenestsyndroom, al werd dat in die tijd nog niet zo genoemd.
Na een leven lang van hard werken, zwoegen, armoede, sappelen en de zorg voor vijf kinderen was ze haar jongste kind voor haar gevoel nu ook kwijt en was ze voor het eerst alleen.

Haar woorden raken me. Voor het eerst zie ik haar niet als een oma voor me, maar als de relatief jonge vrouw die ze toen nog was. Ze praat tegen me.
Net als vroeger, als ik bij haar logeerde en ze zich ook altijd wist te omringen met veelal jonge mensen, vertelt ze me allerlei anekdotes en nieuwtjes.
Als ik mijn ogen sluit is ze daar weer, zich naar mij toe buigend en hoor ik in mijn hoofd de stem van mijn grootmoeder “Oh, en Sietske. …”
en dan kwam er weer een herinnering, want die waren er in overvloed.

Zelfs na zoveel jaar, kun je iemand nog missen.

Groet SH